VAN T TİPİ KAPALI CEZA İNFAZ KURUMU RAPORU

19 Şubat 2021

VAN BAROSU CEZAEVİ KOMİSYONU VAN T TİPİ KAPALI CEZA İNFAZ KURUMU RAPORU

GÖREVLENDİRME

Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan Van T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na 12.02.2021 tarihinde sevk edilen hükümlü Dilek HATİPOĞLU’nun, Van T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu girişinde ve sonraki süreçte darp edildiği ve kötü muameleye maruz kaldığı iddiası ile ailesi ve müdafi Van Barosu’na yazılı talepte bulunmuştur. Van Barosu Başkanlığı kötü muamele ve darp iddialarını araştırmak ve ilgili yetkililerle görüşmek üzere Van Barosu Cezaevi Komisyonu üyesi 945 sicil numaralı Av. Jindar UÇAR, 949 sicil numaralı Av. Mehmet Fettah KELEŞ ile 1155 sicil numaralı Av. Cevahir AĞRALİ’yi görevlendirmiştir.

GÖRÜŞME KOŞULLARI

17.02.2021 tarihinde saat 11:00’de Van T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na girilmiş ve Van Barosu’nun 34465 sayı ve 17.02.2021 tarihli kararı ve müdafi tarafından vekaletname ekli düzenlenen yetki belgeleri ibraz edilerek hükümlü ile öncelikle heyet halinde görüşme talep edilmiştir. İnfaz koruma memurları kendisinin hükümlü olduğunu her görüşmede ancak bir avukatın görüş odasına girebileceği yönünde açıklama üzerine heyet avukat görüşünü sırayla gerçekleştirilmiştir. Van T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu avukat görüş odasında saat 11:00-12:00 arasında sırasıyla Dilek HATİPOĞLU ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Söz konusu görüşmenin yapıldığı oda, avukat ile tutuklu/hükümlünün bulunduğu bölümlerin Covid-19 salgını nedeniyle alınan tedbirler dahilinde şeffaf bir branda ile ayrılacak şekilde düzenlenmiştir.

YAŞANAN HAK İHLALLERİ

Hükümlü Dilek HATİPOĞLU yapılan görüşmelerde yaşanan sürece ilişkin ayrıntılı açıklamalar yapmış ve vücudunun değişik yerlerindeki darp izlerini heyet üyelerine göstermiştir. Dilek HATİPOĞLU yapılan görüşmelerde; Hakkari ilinde yargılandığı dosyanın duruşması için Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan Van T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na getirildiğini, 12.02.2021 tarihinde saat 10:30 – 11:00 civarında Van T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na giriş yaptıklarını, ceza infaz kurumuna girdikten sonra infaz koruma memurlarının kendisini girişte ayrı bir odaya aldıklarını, kendisine soyunması ve çıplak arama yapılacağı ihtarında bulunduklarını, çıplak aramayı insanlık onuruna aykırı ve gayri ahlaki bir uygulama olduğu için kabul etmediğini, bunun üzerine üç kadın infaz koruma memurunun kendisini soymak için kollarından ve bacaklarından tutarak yere yatırmaya çalıştığını, kendisini sırt üstü vaziyette zemine yatırdıklarını, bir memurun kollarından diğer memurun da bacaklarından sıkarak tuttuğunu, diğer infaz koruma memurunun zorla kıyafetlerini çıkardığını, bu sırada söz konusu infaz koruma memurlarınca darp edildiğini, yaklaşık on dakika boyunca infaz koruma memurlarınca vücudunun birçok yerine vurulduğunu, özellikle kafasının farklı bölgelerine yumruk atıldığını, söz konusu çıplak arama uygulaması sırasında sırtüstü yerde olduğu esnada memurlardan birinin göğsünün sol kısmında kalp hizasına diziyle bastırdığını, çıplak arama, darp ve şiddetin yaklaşık on dakika sürdüğünü, çıplak arama uygulaması sonrası hücreye götürüldüğünü, yüzünde uğradığı darp ve şiddetten dolayı darp izleri oluştuğunu, olaydan sonra iki kez doktor kontrolüne götürüldüğünü, söz konusu darp olayına ilişkin ilgili hekime ayrıca detaylı anlatımda bulunduğunu, söz konusu darp ve şiddet sebebiyle sol gözünde şişlik ve morluk olduğunu, kollarında ve diz kapaklarında darp ve şiddetin izlerinin halen mevcut olduğunu, sol göğüs kafesinde olay tarihinden itibaren devam eden bir ağrı olduğunu, ayrıca buna ilişkin olarak röntgen filminin çekildiğini, hakkında disiplin soruşturması başlatıldığını ve ifadesinin alındığını, olayın oluşuna ve kendisine dönük fiziki ve psikolojik şiddete ilişkin ifade verdiğini, ayrıca kendisinin de Ceza İnfaz Kurumuna ilgili infaz koruma memurları hakkında şikayet yoluna başvurduğunu ifade etmiştir.

HEYETİN GÖZLEMLERİ ►

Görüşme yapılan Dilek HATİPOĞLU’nun sol gözünün çevresinde darbe etkisi ile ekimoz oluştuğu, bunun sonucunda sol gözaltı torbasının şiştiği ve hematom oluştuğu, göz çukurunun burun ile birleştiği bölgeden itibaren yaklaşık 2x1 cm koyu koyu mor renkte olduğu, gözaltı torbasının sol şakağa yakın bölgesinde ise vişne renginde ekimoz oluştuğu, yine göz kapağında şişik olduğu,

► Anlatımların belgelenebilmesi açısından kendisinden kıyafetinin kollarını sıvaması istenmiş olup inceleme neticesinde; sağ kolun dirsekten yukarı iç kesiminde parmak izi büyüklüğünde renk itibariyle yeşilimsi üç farklı dairesel iz olduğu, yine sol kolun dirsekten yukarı iç kesiminde de aynı renk görünümünde parmak izi büyüklüğünde iki farklı dairesel iz olduğu, ekimoz etkileri son aşamada olsa dahi açık ve net bir şekilde görülebildiği,

► Yine aynı şekilde sağ ve sol diz kapaklarında darbe etkisiyle ekimoz oluştuğu, söz konusu izlerin sarımsı renkte olduğu ve sınırlarının net bir şekilde belirlenemediği tespit edilmiştir.

HEYETİN CEZA İNFAZ KURUMU İDARESİ VE VAN CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI İLE GÖRÜŞMESİ

Avukat heyeti yapılan görüşmelerin ardından ceza infaz kurumu idaresi ile konuyla ilgili olarak görüşme gerçekleştirmiştir. İdari yetkililer, konuyla ilgili olarak Dilek HATİPOĞLU hakkında disiplin soruşturması, kendisinin şikâyeti üzerine de infaz koruma memurları hakkında idari soruşturma başlatıldığını belirtmiştir. Ayrıca Van Cumhuriyet Başsavcılığı ile yapılan görüşmede konu ile ilgili olarak adli ve idari soruşturmanın başlatıldığı bilgisi verilmiştir.

SONUÇ

Sonuç itibariyle Van T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna sevk edilen Dilek HATİPOĞLU’nun çıplak arama adı altında kıyafetlerinin çıkarılmasının istenmesi ve kabul edilmemesi sonrasında şiddet uygulanarak zorla kıyafetlerinin çıkartılması açısından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3. maddesi ve Anayasa’nın 17. maddesi bağlamında insan onuru ile bağdaşmayacak tutum ve davranışların sergilendiği görülmektedir. Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan Van T Tipi Ceza İnfaz Kurumu’na jandarma yetkilileri tarafından misafir olarak getirilen, sevk sürecinde tamamen jandarmanın kontrolü ve gözetimi altında olan Dilek HATİPOĞLU’nun çıplak arama yapılması amacıyla işkence ve kötü muameleye maruz kalmış olduğu, kendi beyanı ile birlikte heyet tarafından yapılan tespit ve gözlemlerden anlaşılmaktadır. Yine hükümlünün aranması ile ilgili hükümleri düzenleyen Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğe aykırı hareket edildiği de tespit edilmiştir. Van T Tipi Ceza İnfaz Kurumu’na getirilişinin üzerinden yaklaşık bir haftalık bir süre geçmiş olmasına rağmen vücuttaki darp ve işkence izleri halen belirgin bir şekilde görülebilmektedir. Başta Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi olmak üzere Türkiye’nin taraf olduğu birçok uluslararası sözleşme ve iç hukuktaki düzenlemeler işkence ve kötü muameleyi yasaklamış olup işkencenin ve kötü muamelenin önlenmesi açısından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında taraf devletlere yüklenen yükümlülüklerin gereğinin yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda;

1.Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan jandarmanın kontrolü ve gözetimi dahilinde Van T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna misafir olarak getirilen, dolayısıyla ceza infaz kurumunun güvenliğini tehlikeye sokmayan, ceza infaz kurumuna kesici, delici alet ve uyuşturucu madde sokma ihtimali söz konusu olmayan Dilek HATİPOĞLU’na yönelik zor kullanarak ve kötü muamele uygulandığı tespit edilmiştir. Yapılan çıplak arama, işkence ve kötü muamele nedeniyle kendisinin şikâyeti üzerine başlatılan adli ve idari soruşturmanın etkili ve şeffaf bir şekilde yürütülmesi sağlanarak ivedi olarak sonuçlandırılması gerekmektedir.

2.Ulusal ve uluslararası mevzuata aykırı olarak yapılan ve Dilek Hatipoğlu’nun işkence ve kötü muameleye maruz kaldığı çıplak arama öncesinde; çıplak arama yapılması gerektiğine dair makul ve ciddi emarelerin oluşup oluşmadığına dair kurum üst amirine bilgi verilmesi gerekmektedir. Bu noktada kurum üst amirine bilgi verilip verilmediği, neticesinde kurum üst amirinin çıplak aramanın yapılmasını gerekli görüp görmediği hususu yapılacak adli ve idari soruşturmalar neticesinde ivedilikle tespit edilmelidir. İnceleme neticesine göre kasti ve ihmali bulunanlar hakkında da soruşturma başlatılmalı, keyfi bir şekilde hareket ederek çıplak aramayı zorla gerçekleştiren kurum personellerin derhal görevden uzaklaştırılmalı ve haklarında başlatılan adli soruşturmada etkin bir şekilde yürütülmelidir.

3.Çıplak aramaya ilişkin Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümlerinin Anayasa’ya, başta AİHS olmak üzere Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırılık teşkil ettiği dikkate alınarak insan onurunu zedelemeyen ve keyfi uygulamaların önüne geçebilecek yasal düzenlenmelerin yapılması gerekmektedir.

4.Çıplak arama yapılmak amacıyla işkence ve kötü muameleye maruz kalan Dilek HATİPOĞLU’nun uğradığı fiziksel ve psikolojik saldırının sonuçlarının giderilmesi için tıbbi ve psikolojik desteğin sunulması gerekli olup, yaşanan olayın takipçisi olduğumuzu kamuoyuna saygılarımızla bildiririz. 19.02.2021

VAN BAROSU CEZAEVİ KOMİSYONU

ÖHD VAN ŞUBESİ

İHD VAN ŞUBESİ

VAN TTB

TİHV VAN


ONLINE KİŞİ : ( 0 ) --|[ Bugünki Ziyaret Tekil : 788 - Çoğul : 2595 ]| - |[ Toplam Tekil Ziyaret : 614462 - Toplam Çoğul Ziyaret : 2545602 ]|-